पर्वत ।
जिल्लाको मोदी गाउँपालिका-४ क्याङस्थित क्याङ कर्बाकेली आधारभूत विद्यालयका विद्यार्थीहरू अचेल किताबका पानामा मात्र सीमित छैनन्। उनीहरू स्थानीय पाठ्यक्रमअन्तर्गत व्यावहारिक सीप सिक्दै उद्यमी बन्ने अभ्यासमा जुटेका छन्।
स्थानीय पाठ्यक्रम र व्यावहारिक शिक्षा
मोदी गाउँपालिकाले लागू गरेको स्थानीय पाठ्यक्रमको ‘स्थानीय उत्पादन र बजार’ एकाइअन्तर्गत विद्यार्थीहरूलाई गाउँमै पाइने लप्सीको अचार बनाउने तालिम दिइएको हो। यस कार्यक्रममा विद्यालयका कक्षा ४ देखि ८ सम्मका करिब ४० जना विद्यार्थी सहभागी थिए।
विद्यार्थीहरूले लप्सी संकलन गर्ने, त्यसलाई प्रशोधन गर्ने, मसला मोल्ने र आकर्षक बट्टामा प्याकेजिङ गर्ने सम्मका सबै प्रक्रिया आफैँले सिकेका छन्।
के भन्छन् सरोकारवाला?
विद्यालयका शिक्षकहरू र विद्यार्थीहरू यो नयाँ प्रयोगबाट निकै उत्साहित देखिएका छन्:
दुर्गा शर्मा (शिक्षिका): “विद्यार्थीहरूलाई व्यावहारिक जीवन उपयोगी शिक्षा प्रदान गर्ने हाम्रो उद्देश्य हो। यसले स्थानीय उत्पादनलाई आर्थिक सीपसँग जोडेर उनीहरूलाई उत्पादनमुखी बनाउन मद्दत पुग्नेछ।”
दिपेन्द्र चापागाईं (प्रधानाध्यापक): “स्थानीय विषयलाई कार्यान्वयन गर्ने सन्दर्भमा सबै क्षेत्रबाट सकारात्मक सहयोग प्राप्त भएको छ। यसले विद्यार्थीको रचनात्मकता बढाएको छ।”
निश्मा पुन (विद्यार्थी): “हामीले अचार उत्पादन गरेका छौँ र अहिले यसलाई बिक्री वितरणको तयारीमा छौँ। हामीले बनाएको यो लप्सीको अचार खरिद गरेर हाम्रो प्रयोगात्मक कार्यलाई सफल पारिदिनुहुन सबैलाई अनुरोध गर्दछु।” किताबी ज्ञानलाई व्यवहारमा उतार्न सके मात्र शिक्षा पूर्ण हुन्छ। विद्यार्थीले आफ्नै हातले बनाएका अचारका बट्टाहरू अब बजार जान तयार छन्।
आत्मनिर्भरता र व्यावसायिकताको अभ्यास
विद्यालयले स्थानीय वन पैदावार र कृषि उपजलाई खेर जान नदिई त्यसलाई आयआर्जनको स्रोत बनाउन विद्यार्थीलाई प्रोत्साहित गरेको छ। यसले भविष्यमा विद्यार्थीहरूलाई स्वरोजगार बन्न र स्थानीय स्रोतको सदुपयोग गर्न सिकाउने अपेक्षा गरिएको छ।
अहिले विद्यार्थीहरूले तयार पारेको अचारका सयौँ बट्टाहरू बिक्रीका लागि लहरै सजाइएका छन्, जसले विद्यालय र समुदायबीचको सम्बन्धलाई थप बलियो बनाएको छ।