संस्मरण “उजेली पानीको पानी”

उजेली पानी एक ऐतिहासिक धरोहर मात्र नभई स्थानीय बासिन्दाका लागि जीवन र जीविकोपार्जनको एउटा सम्भावनाको स्रोत पनि हो। यो स्थान मोदी गाउँपालिका-३, पर्वत जिल्लाको भवरकोट मन्दिरबाट करिब ३० मिनेटको दूरीमा पर्छ। उजेली पानीको नाम यसको भौगोलिक अवस्थिति र यसको वरपरको वातावरणसँग सम्बन्धित छ। सायद यस स्थानमा सबैभन्दा पहिले घामको किरण पर्ने हुँदा यसलाई ‘उजेली पानी’ भनेर नामकरण गरिएको हुनुपर्छ। यो स्थान प्राकृतिक सौन्दर्य र शुद्ध पानीका लागि प्रसिद्ध छ, तर यसका अद्वितीय विशेषताहरू आजका दिनमा विस्तारै बिर्सिंदै गएका छन्।

उजेली पानीलाई ऐतिहासिक, सांस्कृतिक, र पर्यावरणीय दृष्टिकोणले महत्वपूर्ण मान्न सकिन्छ, जुन पानी मर्नु भन्दा पैला “उजेलि पानीको एक मुठी पानी” मुखमा हालीदिनु भन्थे…., एक समय स्थानीय बासिन्दाहरू आफ्नो दैनिक जीवनमा घास, दाउरा काट्नका लागि यही क्षेत्रमा जान्थे। उजेली पानीको पवित्रता र यसको पानीको शुद्धता स्थानीयहरूको जीवनसँग नजिकबाट जोडिएको थियो। यस पानीलाई अमृत जस्तो मानिन्थ्यो, जसले यहाँका बासिन्दाको जीवनलाई पोषण प्रदान गर्थ्यो।

तर समयसँगै स्थानीय बासिन्दाहरूले जंगलमा घास, दाउरा काट्न जान छोडे। नयाँ जीवनशैलीले गर्दा उजेली पानीको महत्त्व घट्न थाल्यो। अब त्यो ठाउँ बिर्सन लागिएको छ, र उजेली पानीलाई प्रयोग गरेर आर्थिक उन्नतिको सम्भावना पनि ओझेलमा परेको छ।

स्थानीय स्रोतको सदुपयोग र संरक्षणको कमीले उजेली पानी जस्तो स्थानले आर्थिक विकासका धेरै सम्भावनाहरू गुमाइरहेको छ। यसको पानी अमृतको रूपमा लिन सकिन्छ, जसलाई बोतलमा भरेर बेच्न सकिन्छ। शुद्ध प्राकृतिक पानीको विश्वव्यापी माग बढिरहेको छ, र उजेली पानीको गुणस्तरले यसलाई एक उत्कृष्ट उत्पादन बनाउन सक्छ। यस्तो योजना सफल भएमा स्थानीय बासिन्दाहरूलाई रोजगारी सिर्जना हुने मात्र होइन, उनीहरूको आर्थिक अवस्थामा सुधार ल्याउन पनि सकिन्छ।

उजेली पानीको व्यवसायिक दोहन गर्नका लागि आवश्यक पर्ने पूर्वाधार विकास, व्यवस्थापन, र वित्तीय सहयोगको खाँचो पर्छ। आधुनिक प्रविधि प्रयोग गरेर पानी शुद्धता परीक्षण, प्याकेजिङ, र मार्केटिङ गर्न सकिन्छ। स्थानिय तह, सरकारी निकाय, तथा गैरसरकारी संस्थाहरूको सहकार्यले यो सम्भावनालाई मूर्त रूप दिन सक्छ। साथै, पर्यटन प्रवर्द्धनसँग पनि उजेली पानीलाई जोडेर आर्थिक लाभ लिन सकिन्छ।

आज उजेली पानी संरक्षणको आवश्यकताको अनुभूति भइरहेको छ। स्थानीय बासिन्दाहरूले यस स्थानको महत्त्वलाई पुनः सम्झनुपर्छ र यसलाई जोगाउन प्रयास गर्नुपर्छ। यदि यस क्षेत्रलाई संरक्षण गर्न र विकास गर्न ध्यान दिइएन भने भविष्यमा उजेली पानीको अस्तित्व समाप्त हुन सक्छ।

सारांशमा, उजेली पानी केवल एक प्राकृतिक स्रोत होइन, यो स्थानको इतिहास, संस्कृति र जीवनशैलीको प्रतिबिम्ब हो। यसको सही सदुपयोग गर्दा स्थानीय बासिन्दाहरूको जीवनस्तरमा सुधार ल्याउन सकिन्छ, र यसको महत्त्वलाई अझ बढी फैलाउन सकिन्छ। अब समय आएको छ कि उजेली पानीलाई पुनः पहिचान दिने र यसको सम्भावनालाई उजागर गर्न ।

लेखक ः  मैतलाल परियार

मोदी गाउ पालिका ३ जोगीथुम पर्बत,

हाल:-आबुधाबी UAE.